Microscoop

Stop met behandelen op verdenking

Er komt bij ons regelmatig iemand binnen met een half opgemaakte fles in de hand. De koi schuurde, er is een middel gekocht, en na een week is er niets veranderd. Dan blijkt bij het onderzoek dat het om iets heel anders ging dan waar dat middel voor bedoeld is.

Dat is zonde van uw geld, maar vooral van de tijd. Uw vis is intussen een week zwakker geworden en uw vijver heeft een middel gekregen dat er niets te zoeken had.

Er is een betere eerste stap, en die kost u één minuut: kijken.

Wat het gedrag u wél en niet vertelt

Schuren langs de bodem, klemmen van de vinnen, versnelde ademhaling, apart hangen bij de inloop: dat zijn allemaal signalen dat uw koi ergens last van heeft. Ze vertellen u dát er iets is.

Wat ze u niet vertellen is wát. En dat is nu net het probleem, want dezelfde verschijnselen horen bij een handvol verschillende parasieten die u met verschillende middelen bestrijdt. Van buitenaf zijn ze niet uit elkaar te houden. Onder de lens binnen een minuut wel.

Wat u onder de microscoop ziet

Wat u zoekt Hoe het eruitziet Vergroting
Huidworm en kieuwworm kronkelende wormpjes, goed zichtbaar 100×
Trichodina rond schijfje dat als een tandwieltje ronddraait 100–200×
Chilodonella hartvormig, glijdt traag over het glas 100–200×
Costia zeer klein, schokkerig bewegend 400×

Die laatste is de reden dat wij geen microscoop verkopen die niet tot 400 keer gaat. Costia is de kleinste van het stel en tegelijk een van de vervelendste, en op een lagere vergroting kijkt u er domweg overheen. U concludeert dan dat er niets zit, terwijl uw vis wel degelijk iets heeft.

Zo maakt u een slijmafstrijkje

  • Schep uw koi in een ruime kom of zak met vijverwater en houd hem rustig.
  • Haal één keer voorzichtig met de rand van een objectglaasje over de flank, van voor naar achter, met het slijm mee. Niet schrapen — u wilt slijm, geen huid.
  • Strijk dat uit op een schoon objectglaasje en doe er één druppel vijverwater bij.
  • Leg het dekglaasje er schuin op, zodat er geen luchtbel onder komt.
  • Kijk meteen. Parasieten die van de vis af zijn gaan snel dood; na een half uur beweegt er niets meer en denkt u ten onrechte dat er niets zat.

Voor de kieuwen tilt u voorzichtig het kieuwdeksel op en strijkt u langs de buitenste kieuwboog. Daar zitten de kieuwwormen, en die vindt u op een huidafstrijkje niet terug.

Wat heeft u nodig?

Drie dingen, en verder niets. Geen kleurstoffen, geen chemie.

  • Een microscoop die tot 400 keer vergroot, met een stevige kruistafel — anders raakt u een bewegende parasiet steeds kwijt.
  • Objectglaasjes: de dragers waar u het slijm op uitstrijkt.
  • Dekglaasjes: die drukken het monster tot een dun, egaal laagje. Zonder dekglaasje krijgt u het nooit scherp.

De glaasjes kosten samen nog geen tientje en gaan honderd onderzoeken mee.

Verdient zo’n microscoop zichzelf terug?

Dat hangt ervan af hoe vaak u nu op verdenking behandelt. Wie twee, drie keer per jaar een middel koopt dat achteraf niet nodig bleek, is er sneller uit dan hij denkt. Maar de echte winst zit niet in het geld.

De winst zit erin dat u gericht behandelt: het juiste middel, in één keer, op het moment dat het nog wat uithaalt. En dat u uw vijver niet belast met middelen die er niet toe doen. Elke behandeling die u overslaat omdat u wist dat het niet nodig was, is er één.

Weet u niet zeker wat u ziet?

Dat hoeft ook niet meteen. Kom langs in ’s-Gravendeel of neem contact op — wij kijken met u mee. En weet u nog niet waar u moet beginnen, loop dan eerst de diagnosewijzer door.

Bekijk in onderstaande video wat u onder de microscoop ziet bij een koi die schuurt, en hoe u zelf een goed slijmafstrijkje maakt:

Veelgestelde vragen

Heb ik hier verstand van nodig?

Nee. Een slijmafstrijkje maken en beoordelen is goed te leren, ook als u nog nooit door een microscoop heeft gekeken. Het lastigste is niet het kijken maar het herkennen, en daarvoor hoeft u maar een handjevol beestjes uit elkaar te houden. Kom gerust langs in ’s-Gravendeel, dan laten wij het u een keer zien.

Welke vergroting heb ik nodig?

Huid- en kieuwwormen en Trichodina ziet u prima op 100 tot 200 keer. Chilodonella ook. Voor Costia heeft u echt 400 keer nodig; die is zo klein dat u hem op een lagere vergroting gewoon mist. Een microscoop die niet tot 400 keer gaat, laat dus juist de parasiet liggen die de meeste schade aanricht.

Moet ik mijn koi hiervoor uit het water halen?

U schept hem in een ruime kom of zak met vijverwater en houdt hem daar rustig. Vervolgens haalt u één keer voorzichtig met de rand van een objectglaasje over de flank, met het slijm mee. U hoeft niet te schrapen — u wilt slijm, geen huid. Daarna gaat hij meteen terug.

Waarom zie ik niets bewegen?

Waarschijnlijk heeft u te lang gewacht. Parasieten die van de vis af zijn gaan snel dood, en een half uur is al te veel. Leg uw preparaat daarom direct onder de lens. Ziet u ook vers niets, dan is dat op zich goede informatie: dan hoeft u waarschijnlijk niet tegen parasieten te behandelen en zit de oorzaak in uw water.

Wat heb ik minimaal nodig om te beginnen?

Drie dingen: een microscoop die tot 400 keer vergroot, objectglaasjes en dekglaasjes. De glaasjes kosten samen nog geen tientje en zonder dekglaasje krijgt u uw monster nooit scherp. Verder heeft u niets nodig — geen kleurstoffen, geen chemie.

Persoonlijk advies van Koiproducten.com

Dit is het gereedschap waarmee ik in ruim 30 jaar de meeste koi heb kunnen helpen — niet door meteen te behandelen, maar door eerst te kíjken. Voor de serieuze liefhebber is een eigen microscoop wat mij betreft de belangrijkste aankoop na een goed filter.

Wilt u leren hoe u een goed uitstrijkje maakt en wat u dan precies ziet? Neem gerust contact met ons op — we laten het u graag zien.